گیوه بافی در کرمانشاه

گیوه بافی در کرمانشاه

گیوه بافی در کرمانشاه

گیوه بافیگیوه تا دورۀ صفویان کفش عموم مردم ایران بوده است. بنا به نوشتۀسیاحان که اروپایی، طبقات بالای جامعه کفش های تماماً چرمی و عامه مردم گیوه می پوشیدند.

 

خبرگزاری پاوه پرس،به نقل از باشگاه خبرنکاران جوان:  گیوه را باید یکی از جالبترین و ارزنده ترین صنایع دستی روستایی ایران دانست. این پای پوش قدیمی که روزگاری، بخصوص در فصل تابستان مورد استفاده فراوان قرار می گرفت در سالهای اخیر به سبب رواج کفش ماشینی و جایگزین شدن آن بجای پای افزارهای قدیمی در اکثر مناطق ایران رونق و اعتبار دیرین را از دست داده ولی زیبائی و تنوع و طرحهای متعدد گیوه آنچنان است که هنوز هم دارای متقاضیان فراوانی بوده و از استقبال قابل توجهی در فصول بهار و تابستان برخوردار می‌باشد. گیوه کشی یکی از صنایع دستی رایج و بومی استان کرمانشاه است و به ویژه در بخش اورامانات از جمله صنایع دستی مسلط می‌باشد.

 

این صنعت بومی را می توان بر مبنای نوع تولید و محل تولید به دو بخش اصلی روستایی و شهری تقسیم کرد. دو روستای هجیج و نودشه از بخش اورامانات جزو مراکز قریمی و مهم تولید نوع خاصی از گیوه می‌باشد که تخت آن کهنه ای است و به نام گیوه زیره ای شهرت دارد.

 

در بهترین و مرغوب ترین نوع این پای افزار تکه پارچه های پنبه ای کهنه و غیرقابل مصرف به صورت رشته های دراز به عرض حدود یک سانتیمتر بریده شده و کنار هم قرار می گیرد و با چسب مخصوص به وسیله ابزاری که مشته نام داردکوبیده می شود. این کار در سه لایه انجام می شود و پس از فشرده شدن به شکلکف گیوه در آمده و آماده استفاده می شود.

 

نوع دوم، گیوه هایی با کف چرم است که در ساخت آن از زائده هاى پوست گاو وحیوانات دیگر استفاده می کنند.

 

سومین نوع، که در واقع نازل ترین نوع محسوب مى شود گیوه‌هایى با کف لاستیکی است که امروزه به علت ارزانی، مصرف آن  میان گروه های کم در آمدرواج بیشتری دارد.  برای ساخت کف این گیوه عموما از لاستیک های غیر قابل مصرف اتومبیل ها استفاده می کنند .

 

بخشی از مواد مورد مصرف گیوه بافان در محل و بخشی دیگر از نقاط دیگر تهیه می شود. موادی که در محل تهیه میشود:پوست گاو – پیه – نری گاو و نخ تابیده است. موادی که از خارج محل تهیه میشود عبارت است از:۱ – برای گیوه های تخت زیره ای رنگ – پارچه نازک نخی – کتیرا – نخ تابیده ( قرقره)۲ – برای گیوه های طرح جدید (‌تخت چرمی و پلاستیکی) میخ پوست دباغی شده – پاشنه های لاستیکی – کف لاستیکی – چسب – پوست – نری گاو – پارچه نخی – موی بز.

 

کار گیوه کشی معمولاً در دو مرحله کارگاهی و خانگی انجام میشود. کارهای مربوط به تخت گیوه که کاری مردانه است معمولاً در کارگاه و یا مغازه ها با ابزار گوناگون انجام میشود. در مناطق شهری کارهای مربوط به رویه گیوه توسط زنان و در خانه ها صورت میگیرد. این کار در روستا ها هم به دست زنان و هم به دست مردان در خانه و قهره خانه و اماکن عمومی در ایام فراغت انجام میشود.

 

رنگ هایی که در تهیه گیوه بکار می رود عبارتند از رنگ های آبی، قرمز، سفید، استخوانی وسیاه. رنگ های آبی و قرمز که در تخت گیوه بکار برده میشود قبلاً تخت گیوه ها فقط به رنگ سفید بود رویه گیوه مردانه معمولاً سفید بوده و برای بافت گیوه های زنانه از نخ های رنگین و گاه از انواع منجوق نیز استفاده به عمل می‌آید. رنگ سیاه – رنگ موی بز این رنگ در زیر رویه قرار میگیرد.

 

در کرمانشاه تولید ۴ نوع گیوه معمول است : گیوه تخت آجیده که کف تخت آن بانخ پرک آج خورده است و استحکام زیادی دارد و بهترین ترین نوع گیوه به شمارمی آید. گیوه تخت چرمی که بتدریج جایگزین گیوه های تخت آجیده شده است و کفآن چرم یک تکه گاومیش است. گیوه تخت پلاستیکی که ارزانترین نوع گیوه است و گیوه با رویهابریشمی که رویه آن از نخهای ابریشمی رنگارنگ تهیه می شود و دارای نقشهای هندسی بسیار چشمنواز است. همچنین نوعی گیوه به نام کلاش هورامی در اورامانات کرمانشاه توسط گیوه بافانهورامانبا تکه های پارچه به هم دوخته شده با روده دام به هم بافته می شود.

 

در مجموع اگر چه گیوه کم پوشیده می شود، اما مسافران هنوز آن را به عنوان سوغات می خرند و گاهی هم آن را به مثابه زینت به دیوار می آویزند.

 



بدون دیدگاه

نقد و بررسی

مهمترین اخبار