فرهنگ شهری و کیفیت زندگی در شهر جوانرود / ادریس خسروی زاده

فرهنگ شهری و کیفیت زندگی در شهر جوانرود / ادریس خسروی زاده

فرهنگ شهری و کیفیت زندگی در شهر جوانرود / ادریس خسروی زاده

پایگاه تحلیلی خبری پاوه پرس؛ فرهنگ مجموعه‌ای از رفتارهای آموختنی، باورها، عادات و سنن مشترک، میان گروهی از افراد است که به گونه‌ای متوالی توسط دیگران که وارد آن جامعه می‌شوند، آموخته و به کار گرفته می‌شوند. در این تعریف، چهار خصوصیت اصلی را در تعریف فرهنگ مدنظر قرار داده است و همین عوامل سبب پذیرش این تعریف از سوی جامعه‌شناسان گردیده است. عامل اول رفتارها و کردارهای مختص یک ملت یا قوم و گروه، که هم مورد طبع و پسند آنها، هم آموزشی و تعلیمی هستند. دوم باورها و اعتقادات آن دسته که از طریق تعیین و به طرز تعلیم، اقناع درونی و تجربی بر ایشان حاصل می‌گردد. سوم آن نوع عادات و سنت‌های مشترک و مورد پذیرش. چهارم خاصیت به ارث رسیدن و تکامل مرحله به مرحله آنها توسط نسل قبل، حاضر و آینده آن جامعه.

 

فرهنگ شهری چیست و چه ویژگی ها و اهدافی دارد؟

 

فرهنگ شهری را می توان متشکل از ارزش های گروهی معین و هنجارهایی دانست که از آن پیروی می کنند و کالایی مادی پدید می آورند. فرهنگ با زندگی شهری بالیده و راه تکاملی پیموده است. شهر واقعی، فارغ از زمان و مکان، بدون فرهنگ بی معناست. فرهنگ شهری پدیده ای هزار تو و کهنسال است که هر روز نو می شود. فرهنگ شهری همراه با دگرگونی های شگرف سده بیستم، چنان دگرگون گشته است که با تحولات این مفهوم در گستره تاریخ آن برابری می کند. همه عناصر شهری به طور مستقیم و غیر مستقیم از فرهنگ متأثر می شوند و در مواردی نیز بر آن اثر می گذارند. برای یافتن راهی منطقی و روشمند برای پاسخگویی به پرسش هایی چون «فرهنگ انسانی در متن شهری چیست؟»، میتوان از الگوی تحلیل سه سطحی بهره جست. این الگوی نوپا گذشته از دو سطح کلان و خرد، سطح میانه ای نیز دارد. برداشت از فرهنگ شهری آن را در سطح میانه که به سازمان ها و گروه بندی های اجتماعی اختصاص دارد، قرار می دهد. سطح خرد به فرد رفتاد و سطح کلان به ساختار جمعی می پردازد. در برداشت پویا از فرهنگ شهری، ارتباط متقابل سه سطح پیش گفته الزامی می گردد. برنامه ریزان شهری به هنگام برخورد با فرهنگ شهری از رابطه ارزش ها، هنجارها، روابط انسانی و ساختار شهر و بالاخره برنامه ریزی شهری یاد می کنند. جامعه شناسان فرهنگ شهری را در معنای شهری بودن می جویند. برخی غیرشخصی شدن را مهمترین ویژگی فرهنگ شهری می دانند که روابطی با واسطه است نه چهره به چهره.

 

با توجه به وظایف شوراها در حوزه فرهنگ بر اساس قانون اساسی – بویژه اصل یکصدم – و قانون شوراهای اسلامی به نظر می رسد که این تعریف از فرهنگ در تبیین فرهنگ شهری می تواند راهگشا باشد.

 

بر اساس مفاهیم و تعاریف یاد شده می توان گفت که منظور از فرهنگ شهر نشینی مجموعه ای از ارزش ها، هنجارها، نهادها، فضاها، امکانات، مقررات و آدابی است که به زندگی در جامعۀ شهری نظم و تعادل می بخشد. از این منظر فرهنگ شهرنشینی امروزه بخش مهمی از فرهنگ عمومی هر جامعه را تشکیل می دهد که کیفیت آن نقش اساسی در فرایند توسعۀ پایدار، کیفیت زندگی، سلامت و شادابی عامۀ مردم دارد. از طرف دیگر تبدیل ساکنان شهر به شهروندان تمام عیار مستلزم ایجاد گسترش فرهنگ شهرنشینی است.

 

کیفیت زندگی شهری در جوانرود

 

از زمان راه اندازی بازارچه مرزی شهر جوانرود و رونق کسب و کار و تجارت در این شهر شاهد رشد فزاینده ای در زمینه تجارت و گسترش بافت و حجم شهر جوانرود بوده ایم، حال با این مقدمه که ذکر شد این سوال مطرح می شود که آیا شهر جوانرود در کنار رشد فزاینده ای که در طی سالهای اخیر به لحاظ اقتصادی (تعدد حرفه ها، تشکیل اصناف و رشد تجارت) و ساخت و ساز و بافت شهری داشته است، توانسته از نظر فرهنگ شهرنشینی و کیفیت زندگی شهری نیز چنین تحولی را به خود ببیند؟

 

با نظری به مطالب ذکر شده می توان گفت برای زیستن در شهرهای جدید و رشدیافته به فرهنگ شهرنشینی جدیدی نیاز است که عناصر اصلی آن را می توان چنین برشمرد :

 

الف) ارزشهای جدید: نظیر جامعۀ مدنی ، محیط زیست ، حقوق بشر ، عدالت اجتماعی ،مردم سالاری و جز آن.
ب) هنجارهای جدید: نظیر حقوق شهروندی ، منافع عمومی ، مشارکت همگانی و جز آن.
ج) آموزش و ترویج: رسانه های عمومی، هنرها، جشنواره ها، همایش ها و جز آن.

 

همچنین برای سنجش کیفیت زندگی شهری توجه به این نکته لازم است که یکی از مهم‌ترین محورهای تعیین شهرهای با کیفیت زندگی بالا، در دسترس بودن امکانات و زیرساخت‌های زندگی شهری است.

 

دسترسی شهروندان به امکانات مرتبط به انرژی همانند برق، آب، تلفن و خدمات الکترونیکی و همین دسترسی شهروندان به امکانات حمل و نقل عمومی و تراکم ترافیک و حتی توجه به موضوعات حمل و نقل برون شهری از جمله فرودگاه‌ها و دسترسی به بزرگراه‌ها و امکانات گسترده حمل‌و‌نقل است.

 

خدماتی نظیر مسکن، ساخت‌و‌ساز، نگهداری، تعمیر و وضعیت بهداشت و سلامت محیط زیست شهری نیز همواره مورد تاکید است و یکی از مهم‌ترین شاخص‌های رده‌بندی شهرهای بزرگ جهان، دسترسی شهرها به امکانات مرتبط با سلامت در زندگی شهرها است.

 

گروه‌‌بندی ۱۰گانه بنیاد مرسر برای تعیین شهرهای باکیفیت زندگی بالا شامل؛ مطالعه و پژوهش در محیط زیست اجتماعی و فرهنگی، سلامت و بهداشت، مدارس، آموزش و پرورش، خدمات عمومی و حمل و نقل، تفریح و اوقات فراغت، کالاهای مصرفی و مسکن و محیط طبیعی است.

 

بنیاد «مرسر» هر ساله به بررسی بیش از ۴۰۰ شهر جهان به لحاظ کیفیت زندگی می‌پردازد. این بنیاد در سال ۲۰۱۳ شرایط زندگی در ۴۶۰ شهر جهان را بررسی و بر اساس ۳۹ شاخص در ۱۰ گروه‌بندی فهرستی را از شهرهای با کیفیت جهان منتشر کرد که از شهرهای ایران در این لیست خبری نبود.

 

مرکز مطالعات اقتصادی لندن یکی از مهم‌ترین شاخص‌های کیفیت زندگی را شاخص اقتصادی دانسته و به کسب‌و‌کار و درآمدهای اقتصادی شهروندان بیشتر توجه کرده است.

 

از دیدگاه این مرکز ملبورن به عنوان باکیفیت‌ترین شهر جهان قلمداد می‌شود. مهم‌ترین دلیل آن میزان دستیابی شهروندان این شهر به سطحی از درآمدها توام با تامین زیرساخت‌های شهری توسط مدیران شهری است.

 

نهایتا فارغ از اینکه کدام مرکز را باید اصل اول برای سنجش کیفیت برای یک شهر دانست تاکید بر این مهم ضروری است که شهر جوانرود در بین شهرهای کشور و مطابق این شاخص‌ها چه نمره‌ای دارد؟

 

هر چند تحلیل شهر جوانرود با توجه به این شاخص‌ها کمی اغراق‌آمیز است، چراکه وقتی شهرهای همچون تبریز، اصفهان و تهران در لیست این مراکز قرار ندارند نمی‌توان تحلیلی بر وضعیت شهر جوانرود انجام داد اما می‌توان بررسی این شاخص‌ها را برای شفاف شدن برخی واقعیت‌ها صورت داد.

 

اگر شاخص‌های مرکز مطالعات اقتصادی لندن و گروه‌‍بندی ۱۰گانه بنیاد مرسر برای سنجش وضعیت شهر جوانرود را در نظر بگیریم متوجه خواهیم شد راه بسیار طولانی برای تحقق این شاخص‌ها در پیش داریم. این راه برای مدیریت شهری جوانرود با تحقق نسبی نیز کاری بسیار زمان‌بر خواهد بود.

 

به عنوان مثال در مورد گروه‌بندی ۱۰گاه بنیاد مرسر باید تاکید کرد شهر جوانرود در حال حاضر در بخش خدمات شهری، حمل و نقل عمومی، تفریح و اوقات فراغت، بهداشت و سرانه‌های فضاهای مختلف اعم از آموزشی و بهداشتی که در این شاخص‌ها مورد تاکید است و همچنین محیط زیست دارای چالش‌های بسیار زیادی است. زمانی که مشکلی بزرگ باشد به چالش تبدیل می‌شود و حال شهر جوانرود با این چالش‌ها مواجه است و بهبود نسبی آن از ضروریات مهم مدیریت شهری جوانرود محسوب می‌شود.

 

در پایان نظر به وضعیت پرچالش شهر جوانرود می توان به این نتیجه رسد برای اینکه در آینده این شهر بتواند برای شهروندانش قابل زیست بماند، لازم است عزمی جدی و جهادی در میان مدیران شهری خصوصا شهرداری و شورای شهر(بعنوان متولی تامین زیرساختهای زندگی شهری) و اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی و آموزش و پرورش(برای ترویج و رونق فرهنگ زندگی شهری) ایجاد شده و برنامه های جدی برای این مهم ارائه دهند.

 

ادریس خسروی زاده / کارشناس علوم اجتماعی

منبع: کردپرس



۵ دیدگاه

    اورامان آذر ۱۶, ۱۳۹۴ - ۱۳:۴۶
    0
    0

    سلام. من نمی دانم چرا کرمانشاهی ها همیشه پاوه و جوانرود رو با هم مقایسه میکنند با احترامی که برای بزرگان کرمانشاهی قایلم ولی بنده در حالت کلی هم جوانرود و هم پاوه را از لحاظ فرهنگی و امنیت اجتماعی از کرمانشاه بهتر می دانم به راحتی می‌توان آمار های موجود را بررسی کرد لازم به ذکر است فقط از نظر میانگین دارم نظر میدم والا درکرمانشاه هستند کسانی که در دنیا نظیر ندارند

    کرمانشاای مقیم جوانرود آذر ۱۳, ۱۳۹۴ - ۲۰:۵۷
    0
    0

    باسلام چر ا از پاوه فرهنگ یاد نمی گیرند ،فرهنگ پاوه را با گشور سوئد برابر کرده اند،

      کسی در این شهر آذر ۱۴, ۱۳۹۴ - ۰۰:۰۶
      0
      0

      جناب کرمانشاهی مقیم جوانرود! (که احتمالا اینگونه نیستید) سلام.
      اولا، این آمار را از کجا آورده ای که ما با سوئد برابری میکنیم؟ (ممکن است برابری کنیم. من منکر نیستم. ولی برای دلگرمیمان هم که شده منبع خبر را هم بفرمایید تا ادعاهای ما تو خالی جلوه نکنند!) (نمیخواهم خیلی در ذوقت بزنم، ولی همین را بگویم که سنگ بزرگی برداشته ای! به حدی که توان حمل کردنش را هم نداری چه برسد به پرتاب کردنش!)
      دوما، میشود تعریفی را از «فرهنگ» که در مغزتان است، برای ما هم بازگو بفرمایید؟! (در تعریفتان از فرهنگ، لطفا یادتان نرود که شاخصه های آن را فراموش نکنید. چرا که در آن صورت تعریفتان بی شک ناقص و دورانداختنی خواهد بود!)
      سوما، اگر دیگران قرار است از ما فرهنگ را یاد بگیرند (البته به فرمایش شما)، نظرتان راجع به یادگیری ما از دیگران چگونه است؟!
      (اگر جواب ندادید، فرض را بر ….. میگیرم.)
      به امید داشتن بینش و واقع بینی.

        ناشناس آذر ۱۶, ۱۳۹۴ - ۱۹:۱۱
        0
        0

        حالا ایشان یه چیزی گفتند شما خودتونو ناراحت نکنید (کلا منظور این بود که از نظر ایشان مردم پاوه با فرهنگ هستند)

    شهروند آذر ۱۳, ۱۳۹۴ - ۱۶:۵۱
    0
    0

    شاید اطلاع داشته باشید که بعضی از شهروندان اصیل جوانرود ی به خاطروضع پش آمده در زندگی شهری جوانرود وهمچنین مهاجرت های بی رویه به این شهر در خارج از شهر جوانرود شهرکی را برای خود تاسیس نموده اند وبا این کار اعتراض خود را به وضعیت پش آمده ابراز نموده اند

نقد و بررسی

مهمترین اخبار