شورا؛ از شعار تا شعور / بهرام بهرامی

شورا؛ از شعار تا شعور / بهرام بهرامی

شورا؛ از شعار تا شعور / بهرام بهرامی

پایگاه تحلیلی خبری پاوه پرس؛ افلاطون مخالف رای مردم در حکومت است. او می گوید تا زمانیکه مردم به سلاح حکمت و خرد مجهز نشوند، قدرت تشخیص و تعیین مصالح جمعی خود را ندارند، به همین دلیل در تصمیم گیریهای جمعی دچار خطاهای فاحش می شوند. اوهمچنین می گوید: شما وقتی بیمار می شوید، نیاز به یک انسان خوب و دلسوز ندارید، چراکه او نمی تواند بیماری شما را درمان کند؛ شما احتیاج به یک پزشک خوب دارید! به همین ترتیب برای انتخاب حکام و سرپرستان خودتان هم باید به دنبال افراد خردمند، توانا، کاردان وکارآمد باشید. او معتقد است توده مردم دانش لازم برای این انتخاب را ندارند.

ویل دورانت در کتاب تاریخ فلسفه از اسپینوزا نقل می کند: عد د و اکثریت به تنهایی نمی تواند ایجاد خرد و حکمت کند. وضعیت اکثریت همیشه نا پایدار است. اکثریت عامه با احساسات رام می شوند نه با عقل…

عبدالرحمان عالم در کتاب بنیادهای علم سیاست در مورد معایب دموکراسی می گوید: دموکراسی در واقع حکمرانی جهالت است.

بسیاری از فلاسفه اجتماعی عصر رنسانس و حتی فلاسفه معاصر، هر چند اندیشه های انسان مدارانه و لیبرال داشته و برآزادی انسان تأ کید کرده اند؛ ولی اغلب نسبت به کارکرد نظامهای انتخاباتی خوشبین نیستند. چرا که هرکدام از رقبای انتخابات سعی می کند با انواع تر فندها و به مدد روشهای عوام فریبانه، بازی با احساسات و هیجانها و ایجاد عصبیتهای کاذب، بر اراده و شعور رای دهند گان تاثیر بگذارد. در نتیجه چه بسا افراد لایق و شایسته به حاشیه رانده شده و منزوی شده اند ودر مقابل افراد ناشایست توانسته اند رای مردم را کسب کنند. این ایراد عمده شامل تمام نظامهای مبتنی بر رای مردم در سراسر جهان بوده و هست.

ویل دورانت در جلد نهم کتاب تاریخ تمدن می گوید: مردم حتی در متمدنترین کشورها، بیش از آنکه از خرد پیروی کنند، از احساسات و تعصبهای خویش پیروی می کنند؛ با این وجود امید هست که مردم از خرد پیروی کنند.

انتخابات با وجود تمام معایبی که بر آن مترتب است، تنها یک ویژگی ممتاز دارد؛ آن هم جابجایی و انتقال قدرت به صورت صلح جویانه و مسالمت آمیز است. بدون جنگ، کودتا، ترور و پرهیز ازهر نوع خشونت.

در ایران یکی از دستاوردهای انقلاب اسلامی، موضوع رای و اراده مردم در تمامی سطوح و شئون حاکمیت است. اکنون قریب چهار دهه است مردم در ایران بیش از تمام نظامهای انتخاباتی جهان در صحنه های انتخاباتی حضور داشته و رای داده اند. یکی از این جلوه های حضور، انتخاب شوراها است. ویژگی منحصر به فرد شورا در این است که مردم افرادی از جنس خودشان، با همان مناسبات اجتماعی و فرهنگی را انتخاب می کنند، آنان را می شناسند و آگاهانه به آنان رای می دهند. بنابراین، انتظار می رود که میان مردم و منتخبانشان هماهنگی و همصدایی و شفافیت و درک متقابل وجود داشته باشد. اما متأسفانه، تجربه چند دوره شورا خلاف این را نشان می دهد. در سطح اجتماع و در افواه عام آنچه معمولاٌ در خصوص شورا شنیده می شود، عباراتی است از قبیل؛ “آنها به فکر مردم نیستند”، ” همه به فکر خودشانند”، “منافع و خواسته های خودشان” ،” پرکردن جیب خودشان”، ” ایجاد رانت برای خود و خانواده و بستگانشان” و…چرا وضعیت بدینگونه است؟ رفتار و ذهنیت انتخاباتی مردم بر چه اساسی استوار است که بعد از مدتی تبدیل به بد گمانی و بی اعتمادی می شود؟ اگر اعضای شورا خارج از اراده مردم و توسط مراجع قدرت منصوب شوند، ممکن است بی اعتمادی موجه بنظر برسد؛ اما وقتی که مردم براساس شناخت و آگاهی آنان را بر می کشند و بر صدر می نشانند، بد گمانی و بی اعتمادی چرا؟ آیا در عملکرد اعضای شورا، به صورت انفرادی یا جمعی، علائم و شواهدی وجود دارند که خواسته یا ناخواسته، به بد گمانی و بی اعتمادی در میان مردم دامن می زند؟ آسیبهای روان شناختی و جامعه شناختی این وضعیت چگونه قابل شناسایی و تحلیل هستند؟ بنظر می رسد این موضوع یک معمای پیچیده است.

* یکی از جوانب معما، فلسفه وجودی شورا چیست؟ چه توقعات و انتظاراتی با ید از شورا داشت؟ علی الظاهر، حیطه انتظارات مردم از شورا بسیار وسیع است؛ آیا شورا اصولأ امکان پرداختن و رسیدگی به همه انتظارات را دارد؟ رسیدگی به تمامی مشکلات اجتماعی؟ حل مشکل بیکاری وایجاد اشتغال؟ ریشه کن کردن فقر؟ تهیه و تخصیص بودجه؟ پیشنهاد و اجرای طرحهای مهم عمرانی؟ نظارت و کنترل دستگاههای اداری و اجرایی در راستای حسن اجرای قوانین؟ آیا حوزه مسئولیت و اختیارات شورا تعریف شده است که شهروندان هم انتظارات خود را در همان حد تعریف کنند؟ آیا می توان میان انتظارات مردم و اختیارات و امکانات شورا نوعی توازن برقرار کرد و تا حدی موجب شفافیت و رفع شبهه شد؟و…؟..؟

* یکی دیگر از جوانب معما، ارزیابی عملکرد با شعارهای انتخاباتی است. این نشانه رشد نا یافتگی فکری و حاکی از عدم درک مکانیسم سیاست است که انتظار داشته باشیم نماینده در راستای شعارهای انتخاباتیش گام بردارد. شعارها و قول و قرارهای دوران تبلیغات، در واقع “ابزارهای انتخاباتی” هستند که صرفأ در جهت تأ ثیر گذاری بر اذهان و اراده رأی دهندگان به منظور کسب رأی مورد استفاده قرار می گیرند وربطی به عملکرد ندارند. ابزارهای انتخاباتی، ملغمه ای است ازحرفهای خوب و امیدوار کننده ودلربا؛ هر کاندیدا سعی می کند با مهارتهای زبانی و کلامی درهای سعادت را بر روی همشهریانش بگشاید و…وهیچکس تضمین نکرده که بعد از کسب رأی همان ابزارها را با خود حمل کند. در واقع آنکه پیروز می شود، ابزارهای پیشین برای او بلا استفاده خواهند بود؛ چراکه بعد از پیروزی نوبت مواجهه با واقعیت است، واقعیتهای عینی، اقتضائات و ابزارهای جدید می طلبد. و تا کنون سابقه نداشته که در جایی منتخبی را به دلیل اینکه عملکردش با وعده های انتخاباتیش مطابق نیست مورد مؤاخذه قرار داده باشند. ابزارهای انتخاباتی ناظر بر آمال و ایده آلهای مطلوب هستند، اما عملکرد تابع واقعیت است؛ تلخ یا شیرین! در هیچ نظام انتخاباتی در جهان میان ابزارهای انتخاباتی و عملکرد، تطابق وجود نداشته و ندارد. ویلیام شکسپیر می گوید: علم به حق بسیار آسان است ولی عمل به حق بسیار دشوار. همچنین سقراط معتقد است در انتخابات آ نانکه که “خوب حرف می زنند” به قدرت می رسند، نه آنانکه ” حرف خوب می زنند”.

* شکی نیست تمامی کسانی که برای عضویت شورا وارد عرصه می شوند، همه انسانهای خوب، صادق، دلسوز،با اخلاص و دارای حسن نیت هستند و در برابر همشهریانشان احساس تکلیف و مسئولیت می کنند. اما این ویژگیها به تنهایی کافی نیستند. اگر به گفته افلاطون بازگردیم؛ شما وقتی بیمار می شوید نیاز به پزشک خوب دارید، نه یک انسان خوب. برای سپردن مسئولیت و امور جامعه، دردر جه اول نیاز اساسی شما به انسانهای دانا، باکفایت، کاردان و توانا است. کسانی که مانند پزشک بتوانند بیماری را تشخیص دهند و به منظور جراحی و مداوا اقدام کنند. شاید بتوان گفت اولین نشانه یک انتخاب واقعی، امکان تطابق و هماهنگی منطقی میان ابزارهای انتخاباتی و عملکرد به هنگام مواجهه با واقعیتها است.

 



۴ دیدگاه

    فواد محمدي اردیبهشت ۱, ۱۳۹۶ - ۱۶:۲۲
    0
    0

    تحلیلتون عالی بود جناب استاد بهرامی.

    قلاخوان اردیبهشت ۱, ۱۳۹۶ - ۰۷:۲۴
    0
    0

    جناب آقای صدری سلام آقای بهرامی فرهنگی بازنشته است اهل پاوه می باشد ودرشهرسنندج ساکن است جهت اطلاع جناب عالی باتشکر

    بهزاد صدری اردیبهشت ۱, ۱۳۹۶ - ۰۰:۳۱
    0
    0

    سپاس و تشکر فروان از از اقای بهرامی عزیز. بسیار بسیار زیبا,گیرا,دلنشین و مختصر حق مطلب رو ادا فرموند. به حق اذعان میکنم که قشنگترین نوشته ای رو که در طول این سالیان خوندم همین نوشته بوده و بس.برای خودم متاسفم که همچین انسان بزرگ و دست به قلمی در دیارمان وجود داره و واقعا بنده نمیشناسمش.امیدوارم روزی در اینده نزدیک ایشان رو از نزدیک زیارت کنم.

    ناشناس اردیبهشت ۱, ۱۳۹۶ - ۰۰:۲۳
    0
    0

    باید فرض کنید نه بگوید
    شکی نیست تمامی کسانی که برای عضویت شورا وارد عرصه می شوند، همه انسانهای خوب، صادق، دلسوز،با اخلاص و دارای حسن نیت هستند و در برابر همشهریانشان احساس تکلیف و مسئولیت می کنند.

نقد و بررسی

مهمترین اخبار
  • ماموستا ملاقادر قادری در سن ۷۰ سالگی مفتخر به کسب دانشنامه دکترا شد

    پایگاه تحلیلی خبری پاوه پرس؛ عصر روز سه شنبه (18 مهر 95) ماموستا ملاقادر قادری امام جمعه پاوه در محل شورای برنامه ريزی مدارس علوم دينی اهل سنت تهران، از رساله ی دکترا (سطح چهار) خویش با عنوان احوال شخصیه ...

    ۲۰ مهر ۱۳۹۶
  • سوران پیری: دیوان را نمی‌توان یک ساز سنتی دانست

    پایگاه تحلیلی خبری پاوه پرس؛ کافیست چند دقیقه‌ای در کنار سوران پیری بنشینید تا شیفته و عاشق ساز دیوان شوید. تسلط کاملش بر روی ساز، سرعت بالای انگشتانش در موقع نواختن، شناختش از این ساز و بسیاری چیزهای دیگر توجه ...

    ۱۹ مهر ۱۳۹۶
  • شما را بخدا مردم خسته اند / همایون رشیدی

    پایگاه تحلیلی خبری پاوه پرس؛ سالهاست در تب وتاب خودی وغیر خودی تنمان رنجوده و روانمان آشفته گشته ،روزها وهفته هاست در تلاطم کاستیها و نبودهاونداریها مینالیم و همچنان چشم براه دستی که یاورمان باشد وکلامی که تسکینمان دهد اما ...

    ۱۸ مهر ۱۳۹۶